Jump to content
formoza58

Sylwetki Lotników II RP 1921- 1939.

Recommended Posts

Wszystko wskazuje, że na zdj. jest widoczny jest jeden z trzech Potezów XXV uczestników rajdu Bałkańskiego w dniach 13-23.05.1928 r.

Trasa: W-wa - Bukareszt - Belgrad - Sofia - Konstantynopol - Jassy - W-wa.

Na lotnisku w Sofii wśród lotników bułgarskich w polskich mundurach lotniczych od lewej stoją :

- pierwszy : NN kpt.pil.

- drugi : płk.pil. Ludomił Rayski

- trzeci : mjr pil. Wacław Makowski

- czwarty : NN (?)

Siedzą w centrum :

- NN sierż. (zapewne mechanik)

- NN (?)  (j.w.)

-

Sofia, Potez XXV Rajd Bałkański 13-23.05.1928 r. jeden z trech samolotów. Od lewej Polacy NN, Szef Depart.IV Lotn.MSW płk.pil. L.Rayski,mj.pil. W.Makowski, NN.jpg

Share this post


Link to post
Share on other sites

Trasa rajdu: Warszawa - Bukareszt - Belgrad - Nowy Sad - Belgrad - Sofia - Konstantynopol - Jassy - Warszawa.

Skład załóg:

1. płk.pil.L.Rayski + kpt.obs.J.Jungraw

2. mjr.pil.W.Makowski + mechanik plut.W.Czerwonko

3. kpt.pil.A.Beseljak + mechanik sierż.W.Jakimowicz

Share this post


Link to post
Share on other sites

Por.obs. Szczepan Ścibor na kursie pilotażu w CWOL (Centrum Wyszk.Ofic.Lotn.) w Dęblinie - 1929 r.

Sz.Ścibor został zamordowany w więzieniu mokotowskim w 1952 r.

por.obs. Szczepan Ścibor kurs pilotażu CWOL Dęblin 1929 r..png

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 22.11.2019 o 13:02, Sedco Express napisał:

Z Allegro - opis na odwrocie "por. Pawluć wyskakuje z Poteza XV podczas wizyty polskich samolotów w Pradze w 1924 r."

Na zdjęciu samolot Potez XA2 z oznaczeniem "E4" (oznaczenie rajdowe) i "447" (franc.nr.fabr.) co jednoznacznie pozwala stwierdzić, że ów Potez był jednym z 12 egz. Potezów (i 2 egz. Bre XIXB2) . biorących udział w  Rajdzie Pirenejskim, którego dcą był gen.bryg.pil. Włodzimierz Ostoja - Zagórski  w dniach 19 -30.07.1925 r.

Błędne jest więc datowanie zdjęcia na "1924 r." ponieważ w 1924 r. miał miejsce I Rajd Alpejski (tylko 6 egz.Potezów XVA2) i w wykazie uczestników nie  było por.pil. St.Pawlucia.

Widoczny na zdjęciu Potez XV ma oznaczenie "E4" "447" a taki samolot jest pokazany na zdjęciu grupowym jako jeden z 12 tego typu biorących udział w Rajdzie Pirenejskim i  nie jest możliwe by wpierw brał udział w I rajdzie Alpejskim (1924 r.) a potem w Rajdzie Pirenejskim (1925 r.)

Czy por.pil. St.Pawluć faktycznie brał udział w drugim grupowym przelocie tzw. Rajdzie Pirenejskim w 1925 r. ?

Nie nalazłem nigdzie listy uczestników (w odróżnieniu od I Rajdu Alpejskiego).

 

 

Potez XVA2 E 4 nr.447.png

Potez XVA2 E4 Rajd Pirenejski.png

Kilku namierzyłem:

"Lecz oto oficerowie mojej grupy już nadlatują. Istotnie, 5 Potezów i 1 Breguet lądują spokojnie, sprawnie jeden za drugim. Oficerowie zeskakują szybko ze swych aparatów by złożyć raport generałowi Zagórskiemu i przedstawić się szefowi lotnictwa czechosłowackiego. Witamy z radością wszystkich – z majorem Gilewiczem na czele. Są tu znajomi z Warszawy – z 1-go pułku: kapitan Giedgowd, kapitan Kalina, z Krakowa: z 2 pułku major Ratomski, kapitan Wojciechowski, porucznik Stachoń, z 3 pułku - z Poznania  - kapitan Jaryna i wielu innych. Wszyscy są w doskonałej kondycji, opaleni, weseli, świetnie wyglądają w jednakowych skórzanych ciemnobrązowych „Combinaisons” z oryginalnem zapięciem metalowem na bokach spodni."

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Następujący lotnicy brali udział w Rajdzie Pirenejskim 1925 (oprócz mechaników):

1. Pułk Lotniczy: mjr pil. Józef Krzyczkowski, kpt. pil. Ignacy Giedgowd, kpt. pil. Wacław Makowski, kpt. pil. Bronisław Wojtarowicz,           kpt. pil. Ludwik Idzikowski, kpt. pil. Stefan Pawlikowski, por. pil. Kazimierz Kalina, por. pil. Zbigniew Babiński i por. obs. Kazimierz Szałas. 
2. Pułk Lotniczy: mjr. pil. Stanisław Ratomski, kpt. pil. Józef Wojciechowski, kpt. pil. Bolesław Stachoń, kpt. pil. Stanisław Pawłowski,   kpt. pil. Mieczysław Konarski, kpt. obs. Zygmunt Pistl. 
3. Pułk Lotniczy: kpt. pil. Tadeusz Jarina, por. pil. Stanisław Pawluć. 
4. Pułk Lotniczy: mjr. pil. Juliusz Gilewicz, mjr. pil. Tadeusz Prauss, por. pil. Eugeniusz Guttmejer, por. obs. Włodzimierz Gubarew.
Por. obs. Olgierd Tuskiewicz reprezentował Niższą Szkołę Pilotów w Bydgoszczy.                                                                                              Mjr obs. Leonard Lepszy i por. obs. Zygfryd Piątkowski – Departament IV MSWojsk

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Sześciu n/w lotników brało udział w obu rajdach :

I Rajdzie Alpejskim - 1924 r.

Rajdzie Pirenejskim - 1925 r.

Byli to:

- kpt.pil. Józef Krzyczkowski

- kpt.pil. Wacław Makowski

- kpt.pil. Juliusz Gilewicz

- mjr pil. Tadeusz Prauss

- kpt.pil Ludwik Idzikowski

- por.obs. Zygfryd Piątkowski

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 8.05.2017 o 23:39, Sedco Express napisał:

Por.obs. Jan Grabianowski 3.PL

3714001901.jpg&x=800

Witam.

Mogę prosić o źródło tej fotografii?

Na zdjęciu jest Kazimierz Grabianowski, brat mojego pradziadka. Powstaniec Wielkopolski, Pilot Obserwator Wojska Polskiego, jak i mjr w Lotnictwie RAF. Nie mógł powrócić do kraju. Zmarł w Wielkiej Brytanii pod zmienionym nazwiskiem Korwin Grandford. Wujek znajduje się na tzw Liście Krzystka, dostępnej w internecie.

Share this post


Link to post
Share on other sites
17 godzin temu, chrisowaty napisał:

Mogę prosić o źródło tej fotografii?

To nie jest tak całkiem ganz proste.

Była w pułkach lotniczych taka zasada, że co pewien czas, szczególnie po licznych awansach wykonywano fotografie portretowe wszystkich oficerow, w galowych mundurach, z orderami. Fotografie te trzymano w pułkowym archiwum.

Jak któryś z oficerów się zabił to fotografia do pułkowego nekrologu była jak znalazł.

Było też i inne zastosowanie tych fotografii: jak któryś z wyższych oficerow pułku (dowodca, jego zastępcy, dowódcy dywizjonów) opuszczał jednostkę to w trakcie bankietu pożegnalnego wręczano mu pamiątkowy album, w którym były zamieszczone fotografie portretowe służących aktualnie w pułku oficerów (właśnie te wzięte z archiwum). 

Tak więc fotografia pochodzi z któregoś z albumów pamiątkowych tylko nie wiadomo kto go otrzymał.

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Kol. Koloman wyczerpująco jak sądzę objaśnił źródła fotografii  portretowych polskich lotników w okresie II RP.

Może warto dodać, że Kazimierz Grabianowski był oczywiście lotnikiem, ale nie był pilotem lecz obserwatorem w lotnictwie polskim przed 1939 r. W czerwcu 1937 r. w stopniu kpt.obs. był dcą 37.EL (PZL - 23B "Karaś")

Później nie służył w RAF-ie a w Polskich Siłach Powietrznych w Wl.Brytanii i nie w załogach latających. Był w 1943 r. w stopniu F/Lt (kpt.) dcą No. 1 Polish ASP (Polska Składnica Materiałowa Nr. 1) w Norholt.

Jeżeli przed 1943 r. był (?) członkiem personelu latającego to musiałby przejść odpowiednie przeszkolenie i wtedy byłby nie obserwatorem a nawigatorem. Inną specjalność można wykluczyć ponieważ na zdjęciu z Wl.Bryt. w stopniu S/Ldr (mjr) - a więc z końca wojny, widoczna jest polska odznaka obserwatora.

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Dziękuję za odpowiedzi.

Mam udokumentowany przebieg służby wuja Kazimierza jak i w Wojsku Polskim, tak i w W Lotnictwie Polskim w w Wielkiej Brytanii, a nie RAF jak napisałem wcześniej.

b12.jpg

b13.jpg

1 5 _1.jpg

1 6 _1.jpg

Edited by chrisowaty

Share this post


Link to post
Share on other sites

Wcześniej napisałem " W czerwcu 1937 r. w stopniu kpt.obs. był dcą 37.EL (PZL - 23B "Karaś") "

Prostuję pomyłkę - winno być 34. Eskadra Liniowa 3.Pułku Lotniczego (w wojnie 1939 r. w składzie Armii "Poznań")

Kpt.obs. K.Grabianowski był dcą 34.EL 3.PL : czerwiec 1937 - październik 1938.

W Anglii, jak widać z załączników (przebieg służby) zajmował stanowisko oficera zaopatrzenia i nie był członkiem personelu latającego .

Ostatnie zdjęcie - w samolocie Potez XXV. Były one użytkowane w eskadrze do lata 1937 r. kiedy to przezbrojono eskadrę w PZL- 23B "Karaś".

A czy wiadome jest w jakiej eskadrze zastał go wybuch wojny ? (wyszperałem trochę sprzecznych informacji)

Edited by Sedco Express

Share this post


Link to post
Share on other sites

Według karty służby, był to 3 Pułk Lotniczy, ale gdzie znalazł się w tuż po rozformowaniu pułku przed wybuchem wojny tego nie wiem. Wiem, że był  w Rumunii, więc mógł opuścić kraj w samolocie, ale czy tak było?

Będę wdzięczny za podrzucenie innych danych

b2.jpg

b3.jpg

b4.jpg

Share this post


Link to post
Share on other sites

Po zapoznaniu się z zamieszczonymi dokumentami dot. mjr.obs. K.Grabianowskiego pozwolę sobie na kilka uwag i komentarzy.

Zacznijmy od odznaczeń, które w/w otrzymał:

- Medal Niepodległości

- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921

- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

- Medal za Długoletnią Służbę - X lat (brązowy)

- Medal za Długoletnią Służbę XX lat (srebrny)

- Medal Lotniczy (trzykrotnie nadany)

- Odznaka Obserwatora

- Odznaka Pamiątkowa WSL (Wyższej Szkoły Lotniczej)

Tak jak wielu mu podobnych oficerów wojsk lądowych zapewne napisał podanie o przeniesienie do lotnictwa w 1923 r. i od lipca tego roku został uczestnikiem (frekwentantem) kursu obserwatorów lotniczych w Szkole Obserwatorów i Strzelców Lotniczych w Toruniu (dawna OSOL - Oficerska Szkoła Obserwatorów Lotniczych). W trakcie nauki awansowany do stopnia porucznika (01.10.1923 r.).

Po trwającym prawie rok kursie jako por.obs. od 01.04.1924 r. rozpoczął służbę w 4.PL (Toruń) w 42.EL

Kwiecień 1924 - 01.061926 r. - 4.PL -  por.obs. służba w plutonie fotograficznym (w/z dca plutonu/mł.ofic.plutonu foto.)

01.06.1926 - 01.04.1929 r. - CSL (Centralna Składnica Lotnicza)

01.04.1929 - 01.01.1934 r. - 3.PL (Poznań) 35.EL - por.obs. (mł.ofic. esk., ofic. materiałowy esk., ofic. taktyczny esk.)

01.01.1934 - 01.05.1935 r. - 3.PL 35.EL - awans: kpt.obs. (w/z dca esk., ofic. taktyczny esk.)

Teraz występują rozbieżności, o których wspominałem. W książce J.Pawlaka "Polskie eskadry w latach 1918-1939" (WKŁ - W-wa 1989) autor pisze (str.256), że w październiku 1935 r. w 33 Eskadrze Towarzyszącej (Obserwacyjnej) 3.PL utworzono dwa plutony lotnicze:

- IV/33

- V/33 którego dcą został kpt obs. K.Grabianowski do rozwiązania plutonu w dniu 31.12.1935 r. Po likwidacji plutonu objął dowodzenie innym plutonem - III/33. (do maja 1935 r. w w/w plutonach użytkowano samoloty Lublin R-XIIIC a później była to wersja Lublin R-XIIID)

W dokumentacji widnieje natomiast zapis:

01.05.1935 - 07.076.1937 r. - 3.PL Eskadra Towarzysząca - kpt.obs. dca plutonu III Esk.Tow, potem dca Esk.Tow. i ponownie dca plutonu III ET

07.07.1937 -17.10.1938 r. - 3.PL 34.EL - kpt.obs. dca eskadry

17.10.1938 - 17.08.1939 r. - nauka w WSL (Wyższa Szkoła Lotnicza - Samodzielny Wydział Wyższej Szkoły Wojskowej (WSWoj.) w Warszawie)

17.08.1939 - 01.09.1939 r. (?) - 3.PKL dca Dywizjonu Szkolnego

Jeżeli w momencie wybuchu wojny był dcą dyw.szkolnego to sądzę, że do Rumunii ewakuował się nie drogą lotniczą a lądem (pociąg, samochód)

Z dokumentów wynika, że szczegółowy przebieg służby składał w obozie zbiorczym lotników polskich we Francji 01.02.1940 r. Nazwa nieczytelna możliwe, że jest to Camp de Carpigne.

W GB znalazł się 27.07.1940 r. i otrzymał numer służbowy P - 0725 (P - narodowość a czterocyfrowy numer przyznawano oficerom, którzy przybyli do GB po czerwcu 1940 r. lub  zostali mianowani na stopień  oficerski w późniejszym okresie).

Miał 41 lat i nie spełniał wymogów wiekowych dla załóg latających (DM - do 30 lat, DB - do 40 lat oczywiście były wyjątki ale nieliczne).

Nie będąc pilotem nie mógł też zostać przeszkolonym w celu obsługi samolotów transportu pomocniczego, pasażerskich itp. (jednostki nieoperacyjne PSP).

Stopnie - w dokumentach są podane F/O - porucznik, F/L - kapitan, S/L - major. Litera "A" przed skrótem (Acting) oznacza stopień funkcyjny - przyznawany na okres pełnienia służby (dowódczej) dla danego stanowiska. Nieraz był on różny od stopnia stałego.

Np. dca DM miał stopień S/Ldr (mjr) a DB - W/Cdr (ppłk) i np. polski "kpt" pełniący obowiązki dcy DM otrzymywał stopień S/Ldr (mjr).

Skróty:

CWZ - Centrum Wyszkolenia Ziemnego

HQ - Headquarters (dowództwo, sztab)

B'l - Blackpool

M.U. - Maintenance Unit (Jednostka Zaopatrzenia Lotniczego)

PKPiR - Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia

K.U. - ?

PRU - ?

 

 

 

 

Edited by Sedco Express

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 17.12.2019 o 00:05, chrisowaty napisał:

Na zdjęciu jest Kazimierz Grabianowski, brat mojego pradziadka. Powstaniec Wielkopolski, Pilot Obserwator Wojska Polskiego, jak i mjr w Lotnictwie RAF. Nie mógł powrócić do kraju. Zmarł w Wielkiej Brytanii pod zmienionym nazwiskiem Korwin Grandford. Wujek znajduje się na tzw Liście Krzystka, dostępnej w internecie.

"Nie mógł powrócić do kraju" (?) A z jakich powodów ? Był poszukiwany ? Chyba nie ! Mógł powrócić (jak wielu) ale zadecydował o pozostaniu w Wl.Brytanii (jak wielu). Nazwisko zmienił (jak wielu innych) z czysto praktycznych powodów, zapewne po otrzymaniu obywatelstwa angielskiego.

Share this post


Link to post
Share on other sites
8 godzin temu, Sedco Express napisał:

Nazwisko zmienił (jak wielu innych) z czysto praktycznych powodów, zapewne po otrzymaniu obywatelstwa angielskiego.

Dowódca 8.Pułku Ułanów, bohater bitwy pod Komarowem w 1920 roku rotmistrz (pułkownik) Kornel Krzeczunowicz mimo otrzymania obywatelstwa angielskiego nazwiska nie zmienił. No i Angole mieli problem z jego wymowieniem.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Zdjęcie bardziej pasujące do " Sylwetek...", niż do wątku " Godła...

Mała Ententa, 1930 rok. Wyrwicki i Pajer po wylądowaniu w Pradze.

lot godl wyrwicji pajer w pradze mala enten.JPG

Share this post


Link to post
Share on other sites
Godzinę temu, formoza58 napisał:

Zdjęcie bardziej pasujące do " Sylwetek...", niż do wątku " Godła...

Mała Ententa, 1930 rok. Wyrwicki i Pajer po wylądowaniu w Pradze.

lot godl wyrwicji pajer w pradze mala enten.JPG

III Lot Małej Ententy i Polski w 1930 r.

Na samolocie Lublin R VIII - por.pil. Eugeniusz Wyrwicki i ppor.obs. Piotr Pajer zajęli 9 miejsce.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.
Note: Your post will require moderator approval before it will be visible.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.




×
×
  • Create New...

Important Information