Jump to content

Polskie schrony-część piąta


Recommended Posts

  • Replies 338
  • Created
  • Last Reply
  • 3 weeks later...
Witam wszystkich.

Bardzo dziękuję wszystkim uczestnikom forum dyskusyjnego, którzy od kilku lat publikują i omawiają fotografie naszych fortyfikacji w wątkach Polskie schrony" na forum Odkrywcy.

Jako wnuk jednego z żołnierzy, którzy w 1939 roku bronili Nowogrodu dołożyłem ostatnio i swoją cegiełkę". W czasopismie Komandos" nr 12/2010 został opublikowany obszerny artykuł wspomnieniowy mojego Dziadka, natomiast w numerze 1/2011 będzie wkrótce zamieszczony mój komentarz.

Uwzględniając, że jeden z jesiennych odcinków programu Było nie minęło" autorstwa Adama Sikorskiego był w całości poświęcony Bitwie o Nowogród można powiedzieć, że temat nareszcie zaistniał w polskich mediach, w czym bardzo duża i Panów zasługa.

Po raz pierwszy dzisiaj zobaczyłem duże i wyraźne zdjęcie schronu W Grobli", o którym słyszałem przez całe dzieciństwo i młodość. Dziadek znał dowódcę schronu porucznika Jarzynę, na którego wszyscy mówili Mietek. 10 września po kapitulacji schronu Skarpa" 4 ocalali żołnierze idący pod strażą mijali właśnie ten schron i widzieli ciała poległych żołnierzy, którzy poszli rano do szturmu na bagnety.

Raz jeszcze dziękuję i mam nadzieję, że wątek będzie kontynuowany

Paweł Karwowski
Link to comment
Share on other sites

Atmosfera była dobra, a po sukcesie z dnia 8 września, kiedy to niemieckie natarcia uległy załamaniu, wręcz znakomita. Przez cały dzień cytując mojego Dziadka: oba moździerze waliły", a to że każda z drużyn dysponowała również dwoma cekaemami komentował, iż yliśmy uzbrojeni po zęby" i że yło czym strzelać".
Link to comment
Share on other sites

Lokalizacja schronu Dół", dowodzonego przez st. sierżanta Józefa Kozerę, jest znana od lat. W 1944 roku został on przez Niemców wysadzony, a później zasypany, a na jego miejscu stoi dziś gospoda. Z kolei o istnieniu schronu Skarpa" do niedawna nie wiedział dosłownie nikt. Nie ma go w opracowaniu J. Miniewicza z 1977 roku, a od kol. Aufmanna dowiedziałem
się niedawno, że nie ma go również w zestawieniu sowieckim pochodzącym z 1941 roku.

Na zdjęciu schron Dół" na fotografii zamieszczonej na forum Odkrywcy w wątku Polskie schrony" z dn. 17.11.2006 zamieszczonej przez internautę Bodziu000000".

Link to comment
Share on other sites

Wskazówki dojścia:
Po wejściu na teren skansenu w Nowogrodzie idziemy ok. 30 metrów na wprost i zatrzymujemy się przy znaku z napisem Do kasy" pokazującego w lewo. Skręcamy przy nim nie w lewo, lecz w prawo, wchodząc na ścieżkę, która doprowadzi nas do odległego o ok 40 m schronu. Dziadek był w skansenie w 1975 roku i mówił, że schron jest zasypany i że ludzie po nim chodzą", niemniej jego zdaniem schron wysadzony nie był.

Na zdjęciu widać mały fragment betonu z otworem, gdzie znajdowała się kopuła typu obserwacyjnego. Wykorzystywano ją jednak jak wiadomo jako stanowisko strzeleckie cekaemu w trakcie bitwy, co nie było łatwym zadaniem dla żołnierza z powodu braku miejsca.

Link to comment
Share on other sites

Ujęcie schronu Skarpa" od strony stoku. Wyraźnie widać kształt schronu. Zwały ziemi od frontu zostały nadsypane później, z kolei z prawej strony jest ów stożek" o którym wspominał Dziadek. Oba schrony przy skansenie nie zostały ukończone i dlatego były nadsypane ziemią z obu stron. Jest spore prawdopodobieństwo, że schron Skarpa" został zasypany przez Niemców jeszcze we wrześniu 39 roku przed przekazaniem Nowogrodu w ręce Sowietów.

Link to comment
Share on other sites

Ppłk Stanek pisze w swoim opracowaniu: Do dwóch niewykończonych schronów skierowano pluton z 3 kompanii ciężkich karabinów maszynowych dowodzonej przez kapitana Leona Sztok-Stokowskiego." - cytat z raportu dostępnego na friko.lomza, link http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:XTwfWZy3WJMJ:www.lomza.friko.pl/obiekty_1/zadania.htm+Przygotowania+do+wojny+friko.lomza&hl=pl&gl=pl&strip=1

Schrony były nieukończone, czyli budowane w ostatniej chwili. Są położone blisko siebie, jeden u podnóża, a drugi pod szczytem skarpy, z kolei po lewej stronie obu schronów jest wąwóz.

Różne rzeczy robiłem w życiu, ale nie posiadam doświadczenia w czytaniu map lotniczych, niestety i wolę się nie wdawać w spekulacje. Schron Skarpa" był zamaskowany i to jak się wydaje, całkiem nieźle. Ważne jest, że być może wciąż znajdują się w nim szczątki 5 kolegów mojego Dziadka, którzy polegli w dniu 10 września.
Link to comment
Share on other sites

http://i219.photobucket.com/albums/cc68/aufmann/Nowogrd-sektoryognia03.jpg

- na niebiesko zaznaczone sektory ogni z kopuł bojowych,
- na czerwono sektory ognia dla podstawowego uzbrojenia schronu dla pionowych pancerzy ( strzelnic ściennych ).
Link to comment
Share on other sites

Archived

This topic is now archived and is closed to further replies.

Guest
This topic is now closed to further replies.

×
×
  • Create New...

Important Information