Wojenny dramat Polaka z Pomorza w II w.ś. ● Jeden z przykładów

[Jedburgh_Ops]

My bardzo Pani dziękujemy, że chciała się Pani z nami podzielić rodzinną historią, która jest jednym wielkim dramatem.

Jesteśmy tu - na ile to możliwe - od pomagania w takich sprawach i cieszę się, że choć odrobinę naświetliliśmy nieco szerszy kontekst tego, w czym przymusowo musiał tkwić Pani tata.

Serdecznie pozdrawiam.

[BF.Cieszyniok]

Ja rowniez dziekuje za interesujaca historie. Takie wspomnienia nalezy spisac i dzielic sie z innymi. W Gdansku pasowala by do wystawy "Nasi Chlopcy".

 

Do Norwegi trafil wtedy jako 19 latek rowniez brat mojej babci. Udalo mu sie przezyc i wrocic do Debowca kolo Cieszyna. Pomagal wyjsc na lad niektorym nieszczesnikom z "Tirpiza", dostalem jako dzieciak od niego banknot 1 Norweska Korone z 1943, ktora przywiozl z tamtad, mam ja do dzis.

 

Moze jeszcze w tej kwesti dwa male punkty, moze cos pomoga.

1. Rocznik 1924 powolywany do sluzby w Wehrmachcie w calej Rzeszy (z dolaczonymi terenami jak Pomorze czy Slask) rozpoczeto od 15. pazdziernika 1942 roku.

Lacznie bylo w tym roczniku 654.057 poborowych, do kwietnia 1942 roku zglosilo sie ochotniczo 58.000. W grudniu 1943 bylo wcielonych juz 218.033. Wojny nie przezylo ginac w szeregach Wehrmachtu 226.610, czyli 34,65 % calego rocznika poborowego.

 

2. Kwestia to podpisanie Volkslisty. Wujek Volkslisty nie podpisywal rowniez, ale do WH wciagniety zostal. W tym przypadku tlumaczy sie to nastepujaco. Podczas wpisywania na Volksliste byl jeszcze nieletni a jego rodzice, moji pradziadkowie mieli wiecej dzieci i mlodszych, wiec podpisac trzeba bylo, aby gospodarstwa nie stracic. Wedluk prawa Niemieckiego obywatelsto przechodzi z Ojca na syna, wiec skoro ojciec byl Niemcem, bo podpisal, syn automatycznie juz nim byl, nie musial podpisywac. Pelnoletnosc osiagano wowczas z ukonczeniem 21 roku zycia.

 

Pozdrawiam serdecznie

[Jedburgh_Ops]

6 minut temu, BF.Cieszyniok napisał:

Ja rowniez dziekuje za interesujaca historie. Takie wspomnienia nalezy spisac i dzielic sie z innymi. W Gdansku pasowala by do wystawy "Nasi Chlopcy".

Dlatego przerzucę ten wątek do działu „Wojny światowe”, bo to jedna wielka edukacja, co tu było napisane. Wielka szkoda, żeby ten wątek przepadł w dziale „Identyfikacji”, gdzie wątki sypią się jak z karabinu maszynowego, żyją krótko i potem mało kto zwraca na nie uwagę. Nieco skoryguję tylko tytuł wątku.

[IzabelaS]

W takim razie dorzuce jeszcze maly komentarz.

Co istotne z punktu widzenia dyskusji o udziale Polaków w Wehrmachcie, ojciec nigdy nie był na niemieckiej liście narodowościowej i nigdy nie podpisał ankiety, chociaż go kilkukrotnie w tym celu wzywano, i nawet dano w tym celu wojskowy urlop. Z tego, co wiem, był bezpaństwowcem pod opieką państwa niemieckiego (Schutzangehöriger), czyli w grupie tych, którzy nie złożyli ankiety albo których nie zaliczono do żadnej z czterech grup. (Po wojnie powołano go zresztą do Komisji Rehabilitacyjnej, która w poniżającej procedurze odbierała od zastraszonych mieszkańców z grupy 3 listy narodowościowej podpisy przyrzekajace „wierność Państwu Polskiemu”).

Natknęłam się na kilka ciekawych źródeł, które mogły to tłumaczyć, patrz np.: stutthof.org/zeszyty/6/3.pdf:

„(…) trudno określić, ilu Polaków zostało powołanych do wojska niemieckiego, mimo niewpisania ich na niemiecką listę narodowościową i tym samym nienadania im niemieckiej przynależności państwowej. Jak wynika z relacji i wywiadów przeprowadzonych przez autora niniejszego artykułu z wcielonymi do wojska niemieckiego Polakami, pobór nie wpisanych na Pomorzu Gdańskim nie był tak masowy jak na Śląsku, niemniej jednak takie przypadki były. [..] Należy podkreślić, że pobór do wojska niemieckiego następował przed prawnym (w rozumieniu niemieckim) uregulowaniem tej sprawy w stosunku do osób wpisanych na listę narodowościową. Poza tym przez cały czas stan faktyczny w tej sprawie odbiegał od niemieckich ustaleń prawnych. Istniał również konflikt między niemiecką administracją a OKW (Oberkommando der Wehrmacht) na tle sprawy realizacji obowiązku służby wojskowej w stosunku do osób wpisanych na listę narodowościową. OKW bowiem starało się wcielić jak największą liczbę mężczyzn, widząc w realizacji wpisu na niemiecką listę narodowościową możliwość uzupełnienia rezerw wojskowych.”

I dalej:

„Tajny ogólnik ministerstwa spraw wewnętrznych z dnia 4 sierpnia 1943 r. ustanowił, że na listę mogą być wpisane powołane do Wehrmachtu osoby narodowości i obywatelstwa polskiego, które wniosku nie przedłożyły, lub których wnioski załatwiono odmownie, a odpowiadają wymogom rasowym, były pod niemieckim wpływem kulturalnym oraz były przynajmniej rok w wojsku z oceną dodatnią. W ten sposób zatrzymano w wojsku niemieckim wielu Polaków powołanych do niego nawet wbrew prawu niemieckiemu.”

Jak ojciec wspomina, na próby oporu niemiecki dowódca podsuwał mu lusterko, każąc się przyjrzeć swojej twarzy (był blondynem o niebieskich oczach) i krzycząc: „Zobacz, masz twarz niemiecką, krew niemiecką, z Ciebie jest Niemiec. Ty tylko o tym nie wiesz, bo wychowany jesteś po polsku. Za co winić nie możemy Ciebie, lecz tych, co Cię wychowali. W pierwszym rzędzie Twych rodziców. Mamy się nad nimi zemścić?”

Poruszyło mnie też ojca wspomnienie (podobne są również opisane we wspomnianym artykule Konrada Ciechanowskiego), w którym pomorscy żołnierze – ku przerażeniu żegnających ich rodzin – odjeżdżając, śpiewali „Serdeczna Matko”.

(Patrz też np.:

https://www.tygodnikpowszechny.pl/volksdeutsche-z-pomorza-i-polacy-w-wehrmachcie?check_logged_in=1)

https://www.trojmiasto.pl/historia/Polnocne-Kaszuby-w-mrokach-wojny-Czesc-II-n154940.html)

Edytowane 21 godzin temu przez IzabelaS

[IzabelaS]

1 hour ago, BF.Cieszyniok said:

Ja rowniez dziekuje za interesujaca historie. Takie wspomnienia nalezy spisac i dzielic sie z innymi. W Gdansku pasowala by do wystawy "Nasi Chlopcy".

 

Do Norwegi trafil wtedy jako 19 latek rowniez brat mojej babci. Udalo mu sie przezyc i wrocic do Debowca kolo Cieszyna. Pomagal wyjsc na lad niektorym nieszczesnikom z "Tirpiza", dostalem jako dzieciak od niego banknot 1 Norweska Korone z 1943, ktora przywiozl z tamtad, mam ja do dzis.

 

Moze jeszcze w tej kwesti dwa male punkty, moze cos pomoga.

1. Rocznik 1924 powolywany do sluzby w Wehrmachcie w calej Rzeszy (z dolaczonymi terenami jak Pomorze czy Slask) rozpoczeto od 15. pazdziernika 1942 roku.

Lacznie bylo w tym roczniku 654.057 poborowych, do kwietnia 1942 roku zglosilo sie ochotniczo 58.000. W grudniu 1943 bylo wcielonych juz 218.033. Wojny nie przezylo ginac w szeregach Wehrmachtu 226.610, czyli 34,65 % calego rocznika poborowego.

 

2. Kwestia to podpisanie Volkslisty. Wujek Volkslisty nie podpisywal rowniez, ale do WH wciagniety zostal. W tym przypadku tlumaczy sie to nastepujaco. Podczas wpisywania na Volksliste byl jeszcze nieletni a jego rodzice, moji pradziadkowie mieli wiecej dzieci i mlodszych, wiec podpisac trzeba bylo, aby gospodarstwa nie stracic. Wedluk prawa Niemieckiego obywatelsto przechodzi z Ojca na syna, wiec skoro ojciec byl Niemcem, bo podpisal, syn automatycznie juz nim byl, nie musial podpisywac. Pelnoletnosc osiagano wowczas z ukonczeniem 21 roku zycia.

 

Pozdrawiam serdecznie

Bardzo dziekuje, dane z pkt 1 przerazajace. Bardzo ciekawe tez, co Pan pisze w pkt 2, byc moze tak wlasnie bylo. Dorzucilam jeszcze dodatkowe zrodlo o podobnych przypadkach.

Edytowane 21 godzin temu przez IzabelaS