Lotnictwo II RP- Godła eskadr w latach 1921- 1939.

[M81]

W książce "Komar i kameleon" Piotra Rapińskiego znajduje się krótka wzmianka na temat tego godła. Autor przypuszcza,że może chodzić o 69 Eskadrę.

[Sedco Express]

25 minut temu, M81 napisał:

W książce "Komar i kameleon" Piotra Rapińskiego znajduje się krótka wzmianka na temat tego godła. Autor przypuszcza,że może chodzić o 69 Eskadrę.

Czyli tym samym zakłada, że z eskadry 6.PL.

To tylko gdybanie niczym nie poparte (źródła ?)

O tym godle brak jakichkolwiek informacji w "LzSz", publikacjach Morgały czy też Królikiewicza, Tomasza J.Kowalskiego. W "Polskie eskadry w latach 1918-1939" (Jerzy Pawlak) autor pisze, ze 69.ET(EO) godła nie posiadała.

Ze wszystkich EO wg J.Pawlaka godła  nie miały:

69., 36., 39., 19.

[M81]

Tylko przypuszczenie. Fragment, o którym wspominałem brzmi:
"Otwartą kwestię stanowi sprawa godła eskadry. Według ustaleń J. Pawlaka eskadra ta nie posiadała swojego godła. Stwierdzenie to wydaje się jednak nie znajdować potwierdzenia w odnalezionym materiale fotograficznym. Na części zdjęć znajdujących się w zbiorach pana Roberta Siejki widoczny jest samolot Lublin R.XIIIC lub R.XIIID na którego kadłubie widoczne jest nieznane godło przedstawiające białe koło z dwukolorową obwódką. Na tle białego koła widoczna jest duża ważka. Podobnego godła nie posiadała żadna inna eskadra, można więc wysnuć przypuszczenie, że tak właśnie wyglądało godło 69 ET."

[Sedco Express]

Dodatkowo mamy błędne  informacje zawarte w publikacji A.Morgały "Samoloty wojskowe..." dotyczące historii użytkowania R..XIII o numerze 56.136.

Znamy więc dwa zdjęcia "ery" z tym godłem - białe pole na samolocie ze znanym numerem mam kształt owalny w odróżnieniu od białego koła na drugim.

Znalazłem jeszcze opis zdjęcia "ery" nr 56.136 w broszurze z serii "100 Lat Polskich Skrzydeł" tyt.: "Lublin R.XIII (Mariusz Konarski i Marek Trojanowicz) na  str.16

Zdjęcie jest szersze (panoramiczne) i z prawej strony stoją w szeregu Potezy XXV

Podpis:

"Samoloty Lublin  R.XIII D i Potez XXV podczas koncentracji lotnictwa w Warszawie, najprawdopodobniej rok 1934-1935. na pierwszym planie samolot Lublin R.XIII D 6.Pułk Lotniczy (Lwów-Skniłów), 63. Eskadra Towarzysząca"

Mamy więc lokalizację - Warszawa lecz błędna jest informacja, że samolot jest z 63.ET (zapewne powtórzono za "Polskie samoloty...")

Wg J.Pawlaka 69.ET została zorganizowana w październiku 1937 r. a to jest sprzeczne z datą koncentracji lotnictwa czyli... nie może to być "era" z tej eskadry.

Z 6.PL we wspomnianej koncentracji (wg J.Pawlaka) brały udział "ery" z 63.ET (str.368) w sumie 9 samolotów w dniach 02-29.09.1934 r. a koncentracja lotnictwa miała miejsce w Dęblinie - ćwiczenia "masowy nalot na Warszawę".

Ciekawe !

PS - Potezy mają godła wskazujące, że są z 12. EL (1.PL) lub 32.EL (3.PL) lub 22.EL (2.PL) - biała gwiazda na ciemnym polu. Sądzę, że są z 1.PL z Warszawy (?)

"

Edytowane 23 Sierpień 2023 przez Sedco Express

[KayFranz]

A czy istnieją fotografie Lublinów  R-XIII z godłem, uznawanym za godło 63 eskadry? Czyli komarem ze strzykawką?

[M81]

Istnieją. Duża liczba Potezów z godłami geometrycznymi na drugim planie wskazuje na to, że teoria o ważce jako oznaczeniu 69 Eskadry nie wytrzymuje krytyki.

[Sedco Express]

8 godzin temu, KayFranz napisał:

A czy istnieją fotografie Lublinów  R-XIII z godłem, uznawanym za godło 63 eskadry? Czyli komarem ze strzykawką?

 

[Sedco Express]

Wspomniane zdjęcie z Potezami

[KayFranz]

na foto godła z komarem-pielęgniarzem oficer ma mundur wz. 36.

Rozkazem MSWojsk.L.dz.4359/tj. z 19 lipca 1937 nakazano dowódcy 6 pułku lotniczego sformowanie nowej – 69 eskadry towarzyszącej. 63 eskadra oddała swój jeden pluton do dyspozycji nowo organizującego się pododdziału. Jej pozostałe dwa plutony w sierpniu i wrześniu 1938 wzięły udział w dużych manewrach na terenie Wołynia i Podola, pozostając do końca października na lotniskach polowych

Zastanawiam się, czy komar ze strzykawka nie był czasem godłem 69 eskadry. Sa fotki tego godła sprzed 1937?

[Sedco Express]

Idąc za info, że w 63.ET(EO) godło w postaci zielonego pionowego paska na białym prostokącie malowano na samolotach eskadry typu PZL Ł-2 a godło "komar" na R-XIII A.Pawlak w książce "Polskie eskadry..." podaje na str. 367:

" Sukcesywnie eskadra wymieniała Ł-2 na samoloty Lublin R-XIIIC, tak że w pierwszym kwartale następnego roku  [czyli 1933] wszystkie plutony miały pełny stan R-XIII". Wymianę zaczęto w 1932 r.

Można więc założyć, że samoloty PZL Ł-2 z godłem zielonego paska na białym kwadracie były użytkowane do 1932 r. a potem "ery" z godłem "komar".

Reasumując wg w/w info - godło "komar" stosowano na R-XIII w latach 1932-39.

PS - w internecie jako ilustracja  hasła 63. Eskadra Obserwacyjna mylnie podpisano zdjęcie - to nie jest R-XIII a PZL Ł-2 :-)

Edytowane 24 Sierpień 2023 przez Sedco Express

[Sedco Express]

Przejrzałem jeszcze raz publikację "Lublin R.XIII" z serii "100 lat Polskich Skrzydeł" i znalazłem takie dwa interesujące zdjęcia

1- " Lublin R.XIIIC z 63.Eskadry Towarzyszącej 6.Pułku Lotniczego..."

Widać wyraźnie godło "starego" typu - a więc wnioskować można, że gdy dokonywano wymiany PZL Ł-2 na "ery" (od 1932 r.) to na początku je malowano. Czy były także "ery" z komarem w tym samym okresie ?

2-"...Widoczne godło - ważka w kole- prawdopodobnie jedna z wczesnych propozycji, 63.Eskadra Towarzysząca 6.Pułku Lotniczego (S, J - Lwów-Skniłów)"

Czy ktoś ma wiedzę, czy godło "ważka" jest uwzględnione jako propozycja w którejś z publikacji tematycznej ?

 

Edytowane 24 Sierpień 2023 przez Sedco Express

[KayFranz]

Ok, tyle to jo wim...
Mnie interesuje, skąd pewność, że 63 eskadra miała jako godło komara. Bo napisać to można wszystko. Czy istnieją jednak fotografie, pokazujące samoloty z tym godłem przed 1937?

Tutaj mamy z taką sytuacją

- są co najmniej dwie fotografie z godłem "ważki", w tym jedna datowana sprzed 1937 - czyli przed powstaniem nowej eskadry (nr 69). Czyli to godło istniało wcześniej niż sformowano 69. eskadrę.
 - jest fotografia samolotu z godłem "komara", ale co najmniej z lata 1936 (rozkaz o nowym umundurowaniu to maj 1936).

Wzór godła, uznawany dziś za godło 63. eskadry - czyli "komar ze strzykawką", jest podany jako opis tekstowy i rysunek. Nie znam żadnych innych "kwitów" - typu tablo, dyplom itp. przypisujących to godło do jakiejkolwiek eskadry.

 

edit. Pisaliśmy jednocześnie, moje to odp,. na jeszcze wcześniejszy wpis.

Edytowane 24 Sierpień 2023 przez KayFranz

[Sedco Express]

Może i są inne zdjęcia z godłem "komar ze strzykawką"prócz tego z ppor w mundurze wzór 36.

Szukajcie aż znajdziecie -  jak mówi pismo... :-)

PS - dla mnie sprawa jest jasna. 63.ET miała godło "komar" i wiadomo, że na pewno stosowano je w latach 1936-39 a czy było wcześniej ? Zapewne tak, ale ( jak na razie) nie ma zdjęć z tym godłem sprzed 1936 r.

[KayFranz]

17 minut temu, Sedco Express napisał:

wiadomo, że na pewno stosowano je w latach 1936-39

Ale na podstawie CZEGO to wiadomo?

[Sedco Express]

 

5 godzin temu, KayFranz napisał:

Ale na podstawie CZEGO to wiadomo?

A chociażby zdjęcia z oficerem w mundurze wz. 36 czyli... najwcześniej w 1936 r. Drugie źródło - literatura tematu na której oparłem poprzednie wpisy.

Są zdjęcia i dla mnie sprawa jest wyjaśniona - jest godło (komar ze strzykawką) jest numer eskadry i malowanie w latach 30-tych XX w.

Bardziej mnie intryguje stwierdzenie:

"... prawdopodobnie jedna z wczesnych propozycji, 63.Eskadra Towarzysząca 6.Pułku Lotniczego"

Wczesna propozycja ? Tzn. co ?  Takie piękne godło komuś z dctwa pułku/eskadry się nie spodobało ? Ktoś (kto?) zaprojektował nowe i to akurat znalazło uznanie ? Komar zamiast ważki ? To się kupy nie trzyma !

Może (gdybanie) ważka była godłem któregoś z plutonu 63 eskadry ?

[KayFranz]

OK, źle zadałem pytanie. Wiadomo, że to godło stosowano. Tylko nie wiadomo, której eskadry było znakiem. Więc jeszcze raz:

Jaki jest DOWÓD na to, że godło z komarem jest godłem 63. eskadry? Równie dobrze może być  to znak eskadry sformowanej później - czyli 69., albo nawet i 66. A godło ważki, widoczne na zdjęciach już w latach wcześniejszych niż sformowano te nowe - jest właśnie godłem eskadry 63.

Proszę wykazać błąd w takim rozumowaniu. Przy tym materiale, który znam (i jak dotąd nikt nic nowego nie umieścił), nie można wykluczyć, że p. Pawlak się pomylił i przypisał 63. eskadrze niewłaściwe godło. I od 40 lat (bo pierwsze wydanie "Eskadr...' w ramach "Biblioteczki Skrzydlatej Polski" ukazało się w 1982) wszyscy to powielają.

A teraz wsadzę w to mrowisko jeszcze większy kijek:
Przypatrzcie się dokładniej fotografii (tej z wczoraj). Obwódka godła z ważką jest DWUKOLOROWA. Jedna cześć jest bardzo ciemna, druga - jaśniejsza. Moim zdaniem to kolory czerwony i zielony lub ciemnoniebieski. Ale dopiero po paru godzinach skojarzyłem, że może warto by sprawdzić czy eskadry 6. PL (te obserwacyjne, na Erach) nie były tworzone z załóg poprzednio przydzielonych do innych pułków. I może one zachowały w godle nowego przydziału swoje wcześniejsze kolory, jeszcze z czasów godeł geodetycznych.
63. powstała z byłych załóg 3 i 4. pułku.
3. PL pułk używał koloru zielonego, a 4. - czerwonego.

Moja druga hipoteza jest taka: godło ważki jest godłem 63. eskadry już od 1933 roku, a na pamiątkę pochodzenia załóg zrobiono wokół okrągłego tła dwukolorową, czerwono-zieloną, obwódkę.

I wtedy komar byłby godłem innej eskadry obserwacyjnej - 66 lub 69. Albo i nie można wykluczyć jeszcze jednej rzeczy - może to też być późniejsza wersja godła 63.

Żeby nie było nieporozumień - raz jeszcze fotografia, z dwukolorową obwódką białego tła godła z ważką.

[M81]

Okazuje się,że ktoś zainteresował się ważką już kilkanaście lat temu.

Znane są dwa zdjęcia samolotu z ważką, nie wiadomo jednak czy jest to ta sama maszyna. Gdyby wypłynęła fotografia kolejnego samolotu, mogłoby to wywrócić wiedzę dotyczącą wyglądu lublinów 63 Eskadry.
Żeby wprowadzić więcej zamieszania- w "Lotnictwie z szachownicą" nr 51 mamy zdjęcie lublina tej eskadry  z geometrycznym godłem zrobione we wrześniu 1939 r.

[KayFranz]

O, matko... Ale teraz mnie na coś naprowadziłeś. Dzięki!

4 minuty temu, M81 napisał:

Znane są dwa zdjęcia samolotu z ważką

Trzy.

[Sedco Express]

"Znane są dwa zdjęcia samolotu z ważką, nie wiadomo jednak czy jest to ta sama maszyna"

Wiadomo, że są znane trzy zdjęcia ale... na dwóch ważka wpisana jest w koło a na jednym zdjęciu w owal.

[Sedco Express]

W dniu 19.06.2023 o 12:12, formoza58 napisał:

Lublin R-XIII C z 63.ET z geometrycznym godłem - czyżby zdjęcie zrobione we wrześniu 1939 r. ?

[KayFranz]

A jakie przesłanki, że to wrzesień 1939?

Byłby chyba zamaskowany, a nawet gdyby Niemcy zdjęli gałęzie, to leżałyby obok. Te dwa łepki w kabinie to zamiast Adolftouristen mogą być równie dobrze nasze szwejki. Karabin maszynowy zamocowany i załadowany. Na kołach - pokrowce. Samolot nic a nic nie jest oskalpowany.

To - mojem osobistem zdaniem - zdjęcie znacznie wcześniejsze, z manewrów.

[KayFranz]

Nie mogę się dokopać do mojego egzemplarza. Znana jest historia przydziałów Lublina 56-25?

[Sedco Express]

10 minut temu, KayFranz napisał:

Nie mogę się dokopać do mojego egzemplarza. Znana jest historia przydziałów Lublina 56-25?

Wg Morgały:

"ot - 30.09.1932

IBTL - Samodzielny Dyon Doświadczalny - Esk.samolotów seryjnych...1932 r., 3PKL/Esk.Tren. 1933-07.06.1935 r."

 

"To - mojem osobistem zdaniem - zdjęcie znacznie wcześniejsze, z manewrów. "

Ale kolejny przykład ":starego" godła na "erze"

[KayFranz]

Czyli od czerwca 1935 mógł być w 6. PL.
THX

[KayFranz]

Dlatego zapytałem o 56-25.



Fota pozaforumowa, więc w takiej postaci. Ale to co najistotniejsze - widać