Jump to content

Wojska chemiczne w Wojsku Polskim II RP


Recommended Posts

Warto rozpocząć nowy wątek. Tym razem o wojskach chemicznych II RP, ich organizacji, szkoleniu, osiągnięciach naukowo-badawczych i udziale w kampanii wrześniowej.
Link to comment
Share on other sites

  • Replies 62
  • Created
  • Last Reply
R. Michulec, Gazem w 1939 roku", Magazyn Wojna! Nr.5/6 2004r. str. 22. We wstępie do numeru 7 jest polemika do tego artykułu. Polecam mimo, że współautor książki o Szkole Gazowej, do której jak się domyślam szuka Pan tych informacji wypowiedział się na temat artykułu sceptycznie.
Poza tym na allegro ostatnio pojawił się dokument:

http://www.allegro.pl/show_item.php?item=51583446
Link to comment
Share on other sites

Witam M-i oraz wszystkich zainteresowanych. Można poszperać np.: w przedwojennej Bellonie", ciekawy jest też Przegląd Piechoty" itp. Polecam książki Bartla,Wojnicz- Sianożęckiego i Jasińskiego. Ale przecież chemia to nie tylko gaziki no nie.....:)Ciekawą książkę napisał Ferszt.
pzdr bulldozer
Link to comment
Share on other sites

Do 1921 jednostek takich raczej nie było - nie wymienia ich mjr Waligóra w Spisie Byłych Oddziałów WP".

W latach 1921-1924 istniał zaś baon chemiczny o składzie: dtwo, sztab, 2 x kompania gazowa, 1 x kompania miotaczy ognia, 1 x kompania zapasowa, skład, warsztat, sekcja taborowa (Warszawa-Powązki, Obóz Kościuszki; dca kpt. Ernest Szuppler). 1 I 1925 zredukowany został do kompanii o składzie: drużyna dcy, 3 x pluton chemiczny i włączony w skład Szkoły Gazowej. Kompanię tę rozformowano w 1937 w związku ze zorganizowaniem plutonów chemicznych w brygadach i pułkach.

Szkoła Gazowa powstała w 1919 (Warszawa-Marymont, komendanci: ppłk Walery Jasiński 1919-1937, ppłk Włodzimierz Scholze-Srokowski 1937-1939), po czym w 1937 po połączeniu z CWA-Plot (Warszawa, ul. Rakowiecka 2) utworzyła CWOP-lot i P-gaz, przeniesione do Trauguttowa.

Prace badawcze prowadził zaś Wojskowy Instytut Przeciwgazowy, funkcjonujący w latach 1922-1939 (Warszawa, ul. Ludna 15/17; kierownicy: ppłk prof. dr Zygmunt Wojnicz-Sianożęcki 1922-1936, płk dr Karol Borczowski 1936-1939).

Instancje nadrzędne względem baonu, Szkoły i Instytutu podlegały MSWoj, a były to: Sekcja Chemiczna Departamentu Artylerii (1918-1920), Wydział Chemiczno-Gazowy Departamentu Uzbrojenia (1920-1939), a równolegle - Sekcja, a potem Wydział OP-gaz Dowództwa OP-lot (1937-1939).

O ile mi wiadomo, ani Centrum, ani Szkoła w 1939 nie mobilizowały żadnych jednostek liniowych.

Obszerny artykuł o historii polskich wojsk chemicznych (z niego pochodzi gros powyższych informacji), nie tylko w okresie II RP, zamieścił swego czasu PWL - niestety nie zanotowałem numeru, choć zapewne ukazał się na 6 VI, czyli Święto Wojsk Chemicznych.
Link to comment
Share on other sites

Na planach W-wy widywałem różne nazwy Obozu - jak to często bywało w przypadku nazw obiektów wojskowych, istniała pewna dowolność ich interpretacji.

Zaś chyba od razu po zlikwidowaniu baonu zabudowania zostały przekazane Urzędowi Emigracyjnemu na miejsce czasowego zakwaterowania dla emigrantów. Dodam jeszcze, że na mapach 1:25000 WIG z lat trzydziestych funkcjonuje już nazwa Kolonia Tadeusza Kościuszki" (jest to rejon dzisiejszych ulic: Przasnyskiej i Krasińskiego).

Natomiast takowego obozu w Modlinie - nie kojarzę. Gdzie się pojawia taka nazwa?
Link to comment
Share on other sites

Tak jak wspomniał M-i był tak Kościuszkowski Obóz Szkolny Saperów. Teraz sprawdziłem i faktycznie wcześniej znajdował się na powązkach. Na świadectwie z 17.IV.1920 roku jest jeszcze napisane Warszawa-Powązki". Widocznie dopiero później został przeniesiony do Modlina. Zupełnie nie kojarzyłem tego, że wcześniej był w Warszawie.
Link to comment
Share on other sites

Mógłbym, ale nie w tej chwili, gdyż nie mam skanera.

Gdybyś był zainteresowany takimi mapami, to reprint kompletu (4 szt.) obejmującego teren Warszawy wydało niedawno Centrum Kartografii z Grochowskiej, a wersję tych map wydanych przez Schronisko" z okresu okupacji - wydawnictwo Delinea.
Link to comment
Share on other sites

Proszę bardzo :-)

Po lewej na dole Główna Składnica Sanitarna, dalej składnica saperska i koszary 1. bsan przy Powazkowskiej, a jeszcze dalej koszary pułku radio i wspomniana Kolonia Kościuszki.

Mapa jest wydaniem okupacyjnym Schroniska" i zaznaczone sa na niej obiekty zajęte przez Niemców.

Link to comment
Share on other sites

Główne składnice sanitarne powstały w 1932 r.: nr 1 w Warszawie i nr 2 w Przemyślu. Nie było Centralnej Składnicy Sanitarnej ani Centralnej Szkoły Sanitarnej.

Skrót CSS oznacza Centralną Szkołę Strzelniczą, która funkcjonowala w Toruniu w latach 1922–1930.
Link to comment
Share on other sites

Niestety muszę podtrzymać swoją tezę o tym, że Centralna Składnica Sanitarna jednak istniała. Jak na razie podaję link do pocztówki z pieczątką tej instytucji.

http://znaczki-pl.com/lot_detail.php?lot=22286&page=5&arch=14
Pieczątka z 1920 roku

Jutro załączkę skan zdjęcia odznaki Centralnej Składnicy Sanitarnej. Medyczna symbolika jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o Centralną Składnicę Sanitarną a nie Centralną Szkołę Strzelecką. Choć taka szkoła oczywiście istniała i tego nikt nie neguje. Miała jednak zupełnie inną odznakę, choć także z inicjałami CSS (stąd być może pomyłka M-i). Zwykła zbieżność skrutów, który pasuje do obu instytucji. I obie instytucje się nim posłużyły na swoich odznakach.

Ten błąd o którym mówię, to opis odznaki Centralnej Składnicy Sanitarnej na wystawie w MWP. Jest tam ona określona jako odznaka Centralnej Szkoły Sanitarnej. Taka szkoła oczywiście nigdy nie istniała, co słusznie potwierdził M-i. Być może została pomylona przez twórczynię ekspozycji z Centralną Szkołą Podoficerów Sanitarnych Zawodowych (używam tej nazwy, jako używanej w samej szkole, w przeciwieństwie do nazwy przytoczonej przez S.Wojtkowiaka w Lancet i karabin", a brzmiącej podobnie bo Centralna Szkoła Podoficerów Zawodowych Sanitarnych". Choć nazwa podana przez L.Wojtczaka wydaje się być trafniejsza).
Link to comment
Share on other sites

Kolekcj, M-i --> może przed 1932 była jednak Centralna? Nie chce mi się teraz grzebać w notatkach, ale instytucja funkcjonowała już przecież wcześniej, być może pod taką właśnie nazwą?

Polsmol --> wiem, niestety :-( Do dziś zostały chyba tylko dwa koszarowce 1. bsan, kilka magazynów składnicy saperskiej i kilka sanitarnej (w tym rotunda-elewator), plus portiernia i dom FKW do tej ostatniej przynależne. No i stoi jeszcze Państwowa Wytwórnia Sprawdzianów przy Duchnickiej 3.
Link to comment
Share on other sites

Zajrzałem do WP 1921-1926" M. Cieplewicza - podaje on, że w tym okresie funkcjonował Centralny Zakład Zaopatrzenia Sanitarnego. Podległość i kompetnecje tej instytucji wskazują, że mógł on być następcą CSS a protoplastą GSS.
Link to comment
Share on other sites

M. Cieplewicz Wojsko Polskie w latach 1921-1926" str.162

Centralny Zakład Zaopatrzenia Sanitarnego składał się z kierownictwa, składnicy, warsztatów i pracowni. Był on miejscem zdeponowania centralnych zapasów bieżących, oraz zapasów wojennych materiału sanitarnego zarówno z dziedziny medycyny jak i weterynarii."

Wymieniona tu składnica, podległa CZZS to zapewne nasza Centralna Składnica Sanitarna, która nosiła nazwę Centralnej, jako podległa pod Centralny ZZS. A zarazem w przeciwieństwie do Okręgowe składnice sanitarne były miejscem zdeponowania zapasów bieżących materiału sanitarnego z zakresu medycyny i weterynarii, oraz zapasów wojennych będących w dyspozycji dowódców batalionów sanitarnych. Do ich zadań należało pobieranie materiału z Centralnego Zakładu Zaopatrzenia Sanitarnego [...]"

Jaki się z tego następujący obraz organizacji składnic sanitarnych:
Centralna Składnica Sanitarna podległa Centralnemu Zakładowi Zaopatrzenia Sanitarnego w Warszawie. Oraz okręgowe składnice sanitarne jako organy wykonawcze w terenie.
Link to comment
Share on other sites

Archived

This topic is now archived and is closed to further replies.


×
×
  • Create New...

Important Information