Jump to content

Defilada w Bydgoszczy, wrzesień 1937


Recommended Posts

"Na zdjęciu 3 kompania strzelców Szkoły Podoficerów Rezerwy Piechoty w Zambrowie.

Przemarsz wojska przez Kcynię na Defiladę w Bydgoszczy we wrześniu 1937 roku.

Opis tego wydarzenia  za Gazetą Wyborczą:

15 września 1937 r. marszałek Edward Rydz-Śmigły odbierał z trybuny ustawionej na pl. Wolności wielką paradę wojskową. Przez pięć godzin ul. Gdańską przeszło 60 tys. żołnierzy. Defiladzie przyglądali się też - gościnnie - szefowie sztabów armii państw bałtyckich

Parada była zwieńczeniem manewrów Wojska Polskiego, jakie toczyły się na Pałukach. Wzięły w nich udział m.in. cztery dywizje piechoty i dwie brygady kawalerii.

Z tej okazji Naczelny Wódz kilka dni gościł w naszym regionie. Nie zajmowały go tylko sprawy wojskowe - odwiedził m.in. osadę w Biskupinie, a 14 września odbierał tytuł honorowego obywatela Bydgoszczy, który radni przyznali mu przez aklamację.

Na trybunie przy pl. Wolności defiladę obserwowała nie tylko generalicja, wśród gości był prymas August Hlond, wojewoda poznański Artur Maruszewski, wojewoda pomorski Władysław Raczkiewicz i oczywiście władze Bydgoszczy z prezydentem Leonem Barciszewskim na czele. Obok nich zasiedli szefowie sztabów Finlandii, Łotwy i Estonii.

Przyszły także tłumy bydgoszczan - tysiące ludzi ustawiło się wzdłuż Gdańskiej i wiwatowało na widok żołnierzy. Manewry miały bowiem też ogromny wymiar propagandowy. Dla miasta było to wielkie święto - flagi wisiały na każdym rogu. "To morze biało-czerwone, które zatopiło Bydgoszcz" - rozpływał się korespondent "Ilustrowanego Kuryera Codziennego".

Żołnierze na defiladę dotarli z kwater ulokowanych nawet kilkanaście kilometrów od Gdańskiej. Wstali bladym świtem, by móc przemaszerować przed marszałkiem."

K.JPG

K.JPG

Link to comment
Share on other sites

  • Replies 152
  • Created
  • Last Reply

Top Posters In This Topic

Top Posters In This Topic

Posted Images

  • 1 month later...
  • 1 month later...
  • 1 month later...
W dniu 30.05.2020 o 16:25, formoza58 napisał:

Dzięki za identyfikację. Zasugerowałem się tą samą trasą przejazdu, a nie spostrzegłem braku liści. Mea culpa ? 

Nic nie szkodzi. Jestem z Bydgoszczy więc wątek o defiladzie śledzę z uwagą. Tak dwie wielkie rewie na całego Warszawa 11.11.1936 z okazji święta Niepodległości i nadania marszałkostwa Edwardowi Śmigłemu Rydzowi i Bydgoszcz Wrzesień 1937. Pozdrawiam.

Link to comment
Share on other sites

Budynki na Gdańskiej prawie nie zmieniły się do dzisiaj. O ile sobie przypominam odpowiedzialnym za organizację rewii był  płk. Adam Zakrzewski. Czytałem w jego wspomnieniach że z przyczyn organizacyjnych kawaleria musiała defilować w rytm marszu piechoty. Dostał za to ochrzan od płk. Romana Abrahama. To jest skandal . To Pan jesteś odpowiedzialny za to że kawaleria musi maszerować w rytm piechoty. To taka ciekawostka. Pozdrawiam.  A we Lwowie też pierwszorzędna jak mówił mój dziadek parada.

Link to comment
Share on other sites

We Lwowie przynajmniej zajechał pluton trębaczy Jazłowiaków i kawaleria przeszła kawaleryjskim rytmem ?  Kiedy przyszła kolej na piechotę, odjechał spod budynku sądu i jego miejsce zajęła orkiestra pułku piechoty...

A odnośnie późniejszego gen. bryg. dr. Romana Abrahama to nie tylko Zakrzewski miał z nim " pierepałki". Był bardzo ambitny. Przy okazji przypomniała mi się historyjka, z czasów kiedy on i " Grzmocik" dowodzili w BK " Baranowicze". On jako dowódca 26 P.Uł. Wielkopolskich, Skotnicki, wówczas generał, był dowódcą brygady. Podczas jednej z odpraw Abraham wtrącił w typie:

- Gdybym był dowódcą brygady przesunął bym szwadrony...

Na to Skotnicki:

- Gdy będzie Pan dowódcą brygady, będzie Pan dowodził wg. własnego uznania, a póki co...

Riposta Abrahama była natychmiastowa:

- A to już wkrótce Panie Generale, już mam przydział na dowódcę brygady w Toruniu.

Opisuję mniej więcej z pamięci, ale taki już był Abraham. Ilekroć odwiedzam mój  bliski sercu Cmentarz Wojenny w Granicy, często krytycznie myślę o nim ? Ale nie ma co, on już dawno w " Niebieskim Garnizonie"...

Link to comment
Share on other sites

Tak. Piękny Staś Grzmocik i Abraszka nie  lubili się za bardzo. Dowodzący Pomorską Brygadą Kawalerii płk. Roman Abraham  nawet nie raczył  osobiście przekazać brygady Grzmotowi zostawił tylko puste pomieszczenia w wili na ulicy Focha.  Jak wspomina w książce płk. Zakrzewski mianowany przez gen Bortnowskiego zastępcą d/s defilady, płk Abraham chciał połączyć wszystkie orkiestry pułkowe w jedną i z takową przyjmować defiladę kawalerii. Niestety ul. Gdańska jest za wąską  i gen. Bortnowski na prośbę płk.Zakrzewskiego nie wyraził na to zgody. Wściekły Abraham odjeżdżając rzucił do Zakrzewskiego- "Pan Pułkowniku jest twórcą tego że kawaleria będzie maszerować pod dżwięki orkiestry piechoty". Co do oceny obu Generałów we wrześniu 1939 to już inna historia. Chociaż zwiedzając miejsca bojów Armii Pomorze i Pomorskiej Brygady Kawalerii w Borach Tucholskich też mam swoje przemyślenia. 

Link to comment
Share on other sites

A jednak skubaniutki,  doprowadził później, w innych okolicznościach, że połączone plutony trębaczy brygady " dawały żaru" ?  Inna sprawa, ze efekt dla oka i słuchu niczym eden. Zobaczyć i usłyszeć... bezcenne.

Powiem szczerze, że jak trafiłem książkę syna Pasturczaka, to długo nie mogłem dojść do siebie. Wprawdzie Pomorska BK to nie moja domena, ale sentymentalnie, szkoda i żal mi było zawsze czytając o tragedii, jaka spotkała jej pułki  na Pomorzu.  Po przeczytaniu opracowania Pasturczaka,  przelała się czara ? Ale nade wszystko sprawiła, że temat brygady stał mi się sentymentalnie bliższy.

Wracając do tematu defilady, wcześniej dałem słabiutkie kadry sugerujące, że  była prawdopodobnie kronika z bydgoskiej defilady. Ciekawe, czy kiedyś się wyłoni, choć fragment lub strzęp.

Link to comment
Share on other sites

To co nie udało się Abraszce z połączeniem plutonów trębaczy w Bydgoszczy to chyba udało mu się z tego co kojarzę na Zaolziu. Pana Marka Pasturczaka poznałem osobiście. Krojanty 1939 lektura obowiązkowa. Wprowadziła ta książka trochę zamieszania fakt. Z tego co kojarzę to pan Marek piszę aktualnie o boju pod Bukowcem 16 Pułku Ułanów. Przy okazji pisania o Bukowcu naprostował moje wiadomości o 81 Dywizjonie Pancernym i jego działaniach w korytarzu Pomorskim. Co do Pomorskiej Brygady Kawalerii na Pomorzu jak i całego Wojska Polskiego w korytarzu Pomorskim nie musieli być żołnierzami na straconej pozycji. Zadecydował jeden przeklęty most zdobyty przez Niemców w Sokolej Kużnicy. Co do defilady oby wyszły jakieś fragmenty jeżeli była nagrywana, a może pojawią się jakieś nowe zdjęcia lub album np. Nie wiem np .czy  w kronikach P.A.T z tego okresu nie wzmianki o defiladzie z Bydgoszczy lub jakiegoś fragmentu filmu.

Link to comment
Share on other sites

Chyba tak, a nawet nad planowo ?  Tutaj jest zdjęcie z opisem sugerującym połączone plutony trębaczy Wielkopolskiej BK podczas defilady w Cieszynie. Ale to jest " gigant" muzyczny, biorąc pod uwagę widocznego od lewej kotlarza 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich ? ...

Dostępne kroniki PAT-a sprawdzałem, niestety ani śladu...

abraszka.JPG

Link to comment
Share on other sites

No tak . Eleganccy, wszędzie znani, to bydgoscy są ułani. ?. A co defilady . Fotka może nie bezpośrednio związana z defiladą ale z okolicznościami na pewno. Na dworcu PKP w Bydgoszczy witany jest uroczyście Marszałek Edward Śmigły Rydz. W imieniu młodzieży naczelnego wodza wita Gertruda Kuklińska. Z lewej prezydent Bydgoszczy Leon Barciszewski.

55ee3f1116771_p.jpg

Link to comment
Share on other sites

Wprawdzie wątek dotyczy defilady, ale moim zdaniem, jak najbardziej na miejscu są takie jak to zdjęcia .Są bardzo ściśle związane z tematem. Gdybym trafił na zdjęcia z kontaktów wojska z ludnością cywilną po przemarszu, rautów, które się odbyły po defiladzie, lub zdjęcia z pożegnania Rydza, również bym je zamieścił ? 

Link to comment
Share on other sites

  • 2 months later...
  • 5 months later...
  • 2 months later...

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.
Note: Your post will require moderator approval before it will be visible.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share


×
×
  • Create New...

Important Information