Jump to content

IPN o zagadkowej śmierci Józefa Światło: Zmarł... dwadzieścia lat później


Recommended Posts

IPN o zagadkowej śmierci Józefa Światło: Zmarł... dwadzieścia lat później

tm, PAP
2010-02-09,


Wicedyrektor X Departamentu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, które odpowiadało za czystki wewnątrz PZPR, żył niemal dwadzieścia lat dłużej, niż przypuszczano. IPN dostał od amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości oficjalne potwierdzenie, że Józef Światło zmarł dopiero w 1994 r.

Światło uciekł z Polski po śmierci Stalina. Wicedyrektor okrytego złą sławą X Departamentu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego zajmował się m.in. dbaniem o czystość szeregów" partyjnych. IPN, którego pracownicy od lat szukali stalinowskiego zbrodniarza, dostał z amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości informację, że Światło zmarł 2 września 1994 roku na terenie USA.

- Ta informacja nas nie satysfakcjonuje na dzień dzisiejszy. Mam nadzieję, że uda nam się ją pogłębić. Zamierzamy zwrócić się do amerykańskiego ministerstwa sprawiedliwości o uzupełnienie tej informacji - powiedziała naczelnik Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z katowickiego oddziału IPN, prok. Ewa Koj.


Dotychczas przypuszczano, że Światło zmarł w 1975 r. - 22 lata po ucieczce z kraju, na którą zdecydował się, bo bał się czystek wewnątrz partyjnych.

Józef Światło urodził się 1 stycznia 1915 r. w Medynie. W 1945 r. objął funkcję zastępcy kierownika stołecznego Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Później pełnił to stanowisko także w Olsztynie i w Krakowie. Wsławił się osobistym zaangażowaniem w pacyfikacje, aresztowania i represje wobec działaczy podziemia m.in. wobec ostatniego dowódcy Armii Krajowej gen. Leopolda Okulickiego Niedźwiadka".

X Departament

W 1948 r. został przeniesiony do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) w Warszawie, gdzie w 1950 r. utworzono Departament X. Jego szefem mianowano płk. Anatola Fejgina, zaś Światło otrzymał funkcję pierwszego wicedyrektora.

Departament miał własny wydział śledczy, własny pawilon w więzieniu mokotowskim oraz własne tajne więzienie w willi w Miedzeszynie pod Warszawą. Pierwszymi, którzy tam trafili, byli wiceministrowie Alfred Jaroszewicz i Włodzimierz Lechowicz. Obaj byli agentami NKWD, który jeszcze przed wojną skierował ich do polskiego kontrwywiadu.

Światło szybko stał się wpływową postacią, kontaktował się bezpośrednio z Bolesławem Bierutem, miał także możliwość osobistych rozmów z Ławrientijem Berią. Miał również dostęp do najbardziej tajnych kartotek, akt i dokumentów MBP oraz Biura Politycznego PZPR.

Jedną z najważniejszych akcji X Departamentu było zmanipulowanie przez specjalną grupę pod kierownictwem dyrektora X Departamentu MBP płk Anatola Fejgina i sowieckiego płk. Michała Taboryskiego wyników wyborów do Sejmu PRL pierwszej kadencji przeprowadzonych 26 października 1952 r. Odbywały się one w atmosferze terroru i komunistycznej propagandy.

Ucieczka z kraju

W listopadzie 1953 r. Światło dostał od Bieruta polecenie wyjazdu do Berlina Wschodniego z zadaniem zwrócenia się do Stasi z prośbą o wyeliminowanie przedwojennej komunistki mieszkającej w RFN, Wandy Brońskiej. W podróży towarzyszył mu dyrektor Departamentu X Fejgin. Sekretarz stanu ministerstwa bezpieczeństwa NRD Erich Mielke, z którym Światło się spotkał, obiecał spełnić prośbę polskiego aparatu bezpieczeństwa.

5 grudnia 1953 r. podczas zwiedzania Berlina Zachodniego Światło zgłosił się do ambasady Stanów Zjednoczonych z prośbą o azyl polityczny. Gdy zorientowano się, jak wysoką funkcję pełni, już następnego dnia przetransportowano go do Frankfurtu, a stamtąd 23 grudnia przewieziono specjalnym samolotem do Waszyngtonu.

Ucieczka Światły została oficjalnie ujawniona dopiero na jesieni następnego roku. 28 września 1954 r. podczas konferencji prasowej przedstawiciele prokuratury generalnej USA ogłosili przyznanie Światle azylu politycznego. Bezpośrednią relację z konferencji nadało Radio Wolna Europa, na falach którego wielokrotnie później występował m.in. w audycji a kulisami partii i bezpieki", opisując pracę polskich służb bezpieczeństwa.


http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80273,7543466,IPN_o_zagadkowej_smierci_Jozefa_Swiatlo__Zmarl___.html
Link to comment
Share on other sites

Zapewne wielu...

Do tego nawiązuje taka fajna scena z serialu Kuchnia Polska"

jak jeden z funkcjonariuszy MBP (L. Niemczyk) mówi do Bergmana (K. Kolbereger) :

- Nie martw się, da Bóg i jeszcze dorwiemy skurw...a" :}
Link to comment
Share on other sites

Archived

This topic is now archived and is closed to further replies.

×
×
  • Create New...

Important Information